{"id":583,"date":"2023-08-29T08:51:18","date_gmt":"2023-08-29T06:51:18","guid":{"rendered":"http:\/\/stasziczawiercie.pl\/?page_id=583"},"modified":"2023-08-29T08:51:18","modified_gmt":"2023-08-29T06:51:18","slug":"patron-stanislaw-staszic","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/stasziczawiercie.pl\/?page_id=583","title":{"rendered":"Patron Stanis\u0142aw Staszic"},"content":{"rendered":"\n<p>Staszic Stanis\u0142aw (1755-1826), polski mieszczanin, ksi\u0105dz, uczony, filozof, geolog i geograf, dzia\u0142acz polityczny i o\u015bwiatowy, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego o\u015bwiecenia, prekursor bada\u0144 terenowych i turystyki g\u00f3rskiej. Studiowa\u0142 nauki przyrodnicze na uniwersytetach w Lipsku, Getyndze i Pary\u017cu. W okresie Sejmu Czteroletniego zwolennik Stronnictwa Patriotycznego, rzecznik reform.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/stasziczawiercie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/529928_388057867879372_1532806428_n-300x221-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-584\" style=\"width:342px;height:252px\" width=\"342\" height=\"252\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Domaga\u0142 si\u0119 zniesienia liberum veto, wprowadzenia dziedziczno\u015bci tronu, praw politycznych dla mieszczan i poprawy sytuacji ch\u0142op\u00f3w. W Ksi\u0119stwie Warszawskim (1807-1815) cz\u0142onek Dyrekcji Edukacyjnej, Dyrekcji Skarbowej i od 1810 radca stanu. Od 1800 w Towarzystwie Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk, od 1808 prezes tej organizacji.<\/p>\n\n\n\n<p>W Kr\u00f3lestwie Polskim, w latach 1815-1824, cz\u0142onek Komisji Rz\u0105dowej Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego oraz dyrektor generalny Wydzia\u0142u Przemys\u0142u i Kunszt\u00f3w. Od 1824 honorowy minister w Radzie Stanu. 1816 przekaza\u0142 swe dobra (10 wsi) na w\u0142asno\u015b\u0107 ch\u0142opom, zobowi\u0105zuj\u0105c ich do wnoszenia op\u0142at na cele gminne oraz do wp\u0142acania czynszu do Kasy Hrubieszowskiego Towarzystwa Rolniczego. 1822 wni\u00f3s\u0142 do Rady Stanu projekt uznania ch\u0142op\u00f3w za wieczystych dzier\u017cawc\u00f3w i wydania zakazu usuwania ich z gospodarstw.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/stasziczawiercie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/589dc9fb0619931605336-300x163-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-585\" style=\"width:406px;height:221px\" width=\"406\" height=\"221\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"181\" height=\"300\" src=\"http:\/\/stasziczawiercie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/foto_20090224185905-181x300-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-586\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Inicjator bada\u0144 z zakresu geologii. W studium O ziemior\u00f3dztwie Karpat\u00f3w i innych g\u00f3r i r\u00f3wnin Polski (1815) zamie\u015bci\u0142 map\u0119 geologiczn\u0105 Polski i kraj\u00f3w s\u0105siednich, b\u0119d\u0105c\u0105 pionierskim opracowaniem w tej dziedzinie wiedzy. Jako dyrektor generalny Wydzia\u0142u Przemys\u0142u i Kunszt\u00f3w przygotowa\u0142 plan rozbudowy Staropolskiego Okr\u0119gu Przemys\u0142owego. Z jego inicjatywy powsta\u0142a kopalnia w\u0119gla kamiennego w D\u0105browie G\u00f3rniczej, a w 1816 Szko\u0142a Akademiczno-G\u00f3rnicza w Kielcach. Autor dzie\u0142a R\u00f3d ludzki (1819-1820), w kt\u00f3rym zawar\u0142 rozwa\u017cania nad prawid\u0142owo\u015bciami rozwoju spo\u0142ecze\u0144stw.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"235\" height=\"214\" src=\"http:\/\/stasziczawiercie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/images.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-587\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u201eOnet \u2013 WIEM \u2013 Wielka Encyklopedia Multimedialna\u201d<br>Stanis\u0142aw Staszic w WIEM<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Staszic Stanis\u0142aw (1755-1826), polski mieszczanin, ksi\u0105dz, uczony, filozof, geolog i geograf, dzia\u0142acz polityczny i o\u015bwiatowy, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-583","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/stasziczawiercie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/583","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/stasziczawiercie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/stasziczawiercie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/stasziczawiercie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/stasziczawiercie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=583"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/stasziczawiercie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/583\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":588,"href":"http:\/\/stasziczawiercie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/583\/revisions\/588"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/stasziczawiercie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=583"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}